In mijn zoektocht naar betekenis in het leven, bedacht ik lang geleden de “Wet van Behoud van Ellende”. In eerste instantie was het slechts bedoeld als grap, een parodie op de “Wet van Behoud van Energie”, maar hoe langer ik erover nadacht, hoe meer ik mij realiseerde dat het wel degelijk enige waarheid omvatte. Net zoals energie niet verloren kan gaan noch gecreëerd kan worden maar slechts van vorm kan veranderen, zo stelt deze ‘wet’ dat de totale hoeveelheid geluk in het universum constant is. Het is slechts de verdeling ervan die kan veranderen. Wanneer iemand streeft naar rijkdom of geluk, gebeurt dat ten koste van anderen. Het geluk dat wordt vergaard, lijkt gestolen te zijn uit de levens van anderen.
Overigens heb ik later de naam veranderd in de “Wet van Behoud van Geluk” omdat dat iets sympathieker klinkt. 😁
Ik herinner mij nog goed hoe ik dit principe eens uitlegde aan iemand die ik ken™, in één van de eerste gesprekken die we hadden nadat ze na lange tijd weer eens contact met mij had gezocht. Ze vond het maar een flauw verhaal, en haastte zich om het te weerleggen. Ironisch genoeg duurde het niet lang voordat ze zelf haar eigen bewijs zou leveren. Want een paar maanden na dat gesprek vond ze een nieuwe partner, een getrouwde man die voor haar een verwoeste vrouw achterliet. Het geluk dat zij ‘vond’ was in werkelijkheid gestolen, afkomstig uit het verdriet van een ander. Maar voor haar was dit slechts een voetnoot in haar streven naar zelfvoldoening. Het feit dat haar geluk ten koste ging van een ander, deerde haar weinig. Overigens was dit voor mij de bevestiging dat ik iemand die parasiteert op het geluk van anderen niet meer in mijn leven wilde hebben.
Het geloof in deze wet heeft mijn leven diepgaand beïnvloed. Het heeft me doen twijfelen aan het tonen van mijn talenten, aan het ‘winnen’ in competitieve situaties. Want telkens wanneer ik vooruitgang boek, bekruipt me het besef dat het ten koste kan gaan van anderen. Als ik eerste sta, laat ik mij verhuld maar expres terug vallen naar de tweede plek omdat ik niet de oorzaak wil zijn van de teleurstelling van een ander. Ik kan anderen geen ‘pijn’ doen, ook al betekent dit dat daardoor de pijn zich naar mij zal verschuiven.
Het is een innerlijke strijd, een voortdurend zoeken naar balans tussen zelfbehoud en mededogen, tussen streven naar geluk en het vermijden van het veroorzaken van verdriet bij anderen. Maar in deze worsteling heb ik geleerd dat er een subtiliteit schuilt in het begrijpen van de “Wet van Behoud van Ellende Geluk”. Het gaat niet zozeer om het vermijden van geluk of succes, maar eerder om het erkennen van de impact van onze acties op anderen en het streven naar een evenwichtige en empathische benadering van het leven.
Misschien is het tijd dat we onze perspectieven heroverwegen, weg van een wereld waarin winnen en verliezen absolute begrippen zijn, naar een wereld waarin we streven naar gedeeld geluk en wederzijds respect. Misschien is het tijd om de “Wet van Behoud van Geluk” niet alleen te beschouwen als een cynische observatie, maar eerder als een uitnodiging tot meer compassie en begrip in onze interacties met anderen.
Want geluk mag nooit ten koste gaan van een ander.
– Cliff
